İnsanlığın doğduğu yer: Göbeklitepe

Yaklaşık 12 bin yıllık geçmişe sahip olduğu düşünülen Göbeklitepe, bizlere insanlığın geçmişi ile ilgili yeni şeyler öğretiyor.

İnsanlığın doğduğu yer: Göbeklitepe

Tarih hakkında şimdiye dek bildiğiniz her şeyi unutun. Yıllardır bildiğimiz, tarım yerleşik hayata geçmemize katkı sağlamıştı. Ondan sonra din ile tanışmamıza ve ibadet yerleri inşa etmemize. Daha sonra ise küçük yerleşimler şehirleri, şehirler ise güçlü medeniyetleri oluşturdu. Taa ki Göbeklitepe ile tanışana kadar. Göbeklitepe bildiğimiz bu ezberi bozuyor. Bildiğimiz sıralama artık değişmiş durumda. Medeniyetlerin oluşmasına neden olduğunu düşündüğümüz tarımdan önce her şeyin başının din olduğu ispatlandı. Burada bulunan kalıntılarda insanların yediği etten, arta kalan birçok yabani hayvan kemiğine, taş parçasından, taş aletlerine kadar bir çok bulunmuştur. Yani yerleşim yeri olarak kullanılmadığı bilinen ve tapınmaya hizmet eden Göbeklitepe, tarım öncesi bir topluluğun eseri. 

UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ne girdiğinden beri dünya çapında bir üne sahip olan Göbeklitepe, son yıllarda yürütülen çalışmalar sonucunda dünya tarihinin yeniden yazılmasına neden olmuştur. Yaklaşık 12.000 yıl önceye dayanan tarihi ile, Fırat ve Dicle nehirleri arasında kalan bölgede yer alıyor. Tarihin sıfır noktası olarak kabul edilen Göbeklitepe bildiğimiz tarihi yeniden yazıyor. İnsanlığın bilinen en eski mabedi ve yüzyılın arkeolojik keşfi olan Göbeklitepe, bu zamana kadar bilinen en eski yapıt ve tapınaktan 7500 yıl daha yaşlıdır.

1963 yılında İstanbul Üniversitesi ve Chicago Üniversitesi'nin birlikte yürüttüğü Güneydoğu Anadolu Tarih Öncesi Araştırmaları Projesi sayesinde başlayan keşif, binlerce yıl öncesi yaşamın izinin peşinden giden, taş devri toplulukların yaşamlarını didik didik araştıran ve arkeolojinin kronolojik sıralamasını geri sayfalara taşıyan Klaus Schmidt tarafından yapılan kazı çalışmaları sonunda 1995 yılında açığa çıkmıştır. 95’ten beri devam eden arkeolojik çalışmalar ile birlikte, tüm dünyaya insanlık tarihi hakkında bildiklerini sorgulatmaktadır.

Şimdiye kadar bildiğimiz tarihin seyrini değiştiren Göbeklitepe, sadece tarihin bilinen en eski yerleşim yeri değil, aynı zamanda en büyük tapınak merkezi olarak kabul edilir. Dev sütunlardan ve üst üste dizilmiş ağır taşlardan oluşan Göbeklitepe'de, dinsel amaçlara hizmet eden birden çok tapınak bulunur. Bu bölgede yaklaşık 20 tapınak tespit edilmiş ve şu ana kadar yalnızca 6 tapınak gün ışığına çıkartılmıştır.

Tarih öncesi dönemlerden biri olan ve Cilâlıtaş Çağı olarak da bilinen Neolitik Çağ’ın temsilcisi Göbeklitepe’de yapılan araştırmaların sonunda buğdayın atasının burası olduğu ortaya çıkarılmıştır. Turistlerin ve tarih severlerin dikkatini çeken Göbeklitepe, alışılanın aksine tarımla değil tapınakla yerleşik hayata geçmiş bir yerdir. Dünya tarihine yön veren çok fazla ilklere sahip olması açısından yankı uyandırmış Göbeklitepe, gizemiyle keşfedilmeyi bekliyor.

Göbeklitepe Nerede? 

Göbeklitepe; Şanlıurfa ( yerel halk kızmasın Urfa da diyelim) şehir merkezinin yaklaşık 15 km kuzeydoğusunda, Örencik Köyü yakınlarında geniş görüş alanına hakim bir konumda yer almaktadır.

Nasıl Gidilir?

Havalimanına ulaştıktan sonra buradan Göbeklitepe’ye ulaşmak sadece özel araç ile mümkün. Havalimanından herhangi bir toplu taşıma yok. Toplu taşıma ile gitmek için şehir merkezine gitmelisiniz. Bunun için 36 km yol gideceksiniz. Ulaşımınızı taksi ile yapacaksanız yaklaşık 100 TL gibi bir fiyat ödemeniz gerekecek. Havalimanından 200 TL tutacaktır. Eğer toplu taşımayı tercih edecekseniz 100 numaralı otobüsleri kullanabilirsiniz ama dikkat edin saatli olarak çalışıyor. 10.00 ve 16.00’da gidiş olarak ,12.00 ve 18.00 saatlerinde de dönüş olarak kullanın. Güncel saatleri belediyeden öğrenebilirsiniz.

Ziyaret Saatleri

Otobüs saatlerinin önemi kadar ziyaret saatlerini de gitmeden öğrenmeniz iyi olacaktır. Çünkü ziyaret saatleri, yaz ve kış dönemlerine göre değişkenlik gösterebiliyor. Göbeklitepe’de talep edilen giriş ücreti 2019 yılında 30 TL’ydi.

15 Nisan - 2 Ekim arası

Açılış : 08.00 

Kapanış: 19.00  

3 Ekim - 14 Nisan arası

Açılış :08.00  08.00 

Kapanış: 17.00